ဗမာမြတ္စလင္

ဗမာမြတ္စလင္ – အစၥလာမ္၊ မြတ္ဆလင္မ္၊ မဟာေမဒင္ 

“အစၥလာမ္”ဟုူသည္ အရဘီစကား ျဖစ္ပါသည္။ “ျငိမ္းခ်မ္းေစျခင္း၊ အမိန္႔နာခံျခင္း”ဟု အဓိပၸါယ္ရပါသည္။ (အလ္-ဖရာအိဒ္ အရဗီ-အဂၤလိပ္ အဘီဓါန္ ၊ေဘရြက္ျမိဳ႕ထုတ္)

“မြတ္ဆလင္မ္”ဟူသည္အရဘီသာသာစကားျဖစ္သည္။ “ျငိမ္းခ်မ္းေစသူ၊ အမိန္႔နာခံသူ ” ဟု အဓိပၸါယ္ရပါသည္။ (အထက္ပါ အဘိဓါန္)

လက္ေတြ႔အသံုးခ်တြင္ အစၥလာမ္ ဟူသည္ ဘာသာတရားတစ္ခုျဖစ္၍ ယင္းဘာသာတရားကို သက္၀င္ယံုၾကည္သူ မည္သူကိုမဆို မြတ္ဆလင္မ္ ဟု ေခၚပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ “မြတ္ဆလင္မ္ ” ဟူသည္မွာ “အစၥလာမ္” ဘာသတရားကိုကိုးကြယ္ သူမည္သည္႔လူမ်ိဳးမဆိုေခၚျပီ းလူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး ၏ အမည္မဟုတ္ပါ။ 
“မဟာေမဒင္” ဟူသည္ ျဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕တို႔ က ခရစ္ေတာ္ ၏သာသနာ “ခရစ္ယာန္” ဟုေခၚသကဲ့သို႔ အစၥလာမ္ ဘာသာ၏ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး “တမန္ေတာ္ မုဟမၼဒ္” ကိုအစြဲျပဳ၍ “မဟာေမဒင္” ဘာသာတရားဟု မွားယြင္းစြာ အမည္ေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ (ျဗိတိသွ်တို႔သည္ ျမန္မာ ကိုဘားမား ၊ ရန္ကုန္ကို ရဲန္ဂူးန္ ဟု မွားယြင္းစြာ အမည္ေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ) (စာေရးသူ၏ ဥပေဒဘြဲ႕စာတမ္း)
ျမန္မာႏိုင္ငံ သို႔ အစၥလာမ္ေရာက္ရွိလာပံု

(၁) ခရစ္သကၠရာဇ္ (၇၀၀-မွ ၁၅၀၀) အတြင္းအဂၤလန္ ႏိုင္ငံတြင္ ႏွင္းဆီစစ္ပြဲ (War of Rose ) စစ္ပြဲၾကီးမ်ား ျဖစ္ပြားေနဆဲ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ရမ္းျဗဲကၽြန္းအနီး အာရဘ္ သေဘာၤတစ္စီး ပ်က္ခဲ့ျပီး ၊ သေဘာၤေပၚပါ အာရဘ္ မ်ားသည္ ရမ္းျဗဲ ကၽြန္းတြင္ အေျခစိုက္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ (British Burma Gazatte , 1897)

ေအဒီ (၆၅၂-၆၆၀) ပုဂံ၊ ပိတ္သံုုမင္း ေခတ္တြင္ အာရဗ္ကုန္သည္ သေဘာၤမ်ား သထံု မုတၱမ ဆိပ္ကမ္း မ်ာသို႔ မၾကာခဏ ၀င္ေရာက္ၾကေၾကာင္း ၊ ေအဒီ (၈၀၀) ေက်ာ္တြင္ေရးသား ခဲ့ေသာ အာရဗ္ မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေတြ႔ရပါသည္။
(ဦးၾကည္ (ဘီေအ) ရာဇ၀င္ဂုဏ္ထူး၊ ျမန္မာ႔ရာဇ၀င္မွ သိမွတ္ဘြယ္ရာအျဖာျဖာ -စာ ၁၅၆၊၁၅၇)
ထိုအာရဗ္ မ်ားမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ မြတ္ဆလင္မ္ မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ (ရခိုင္ေဒသ၊ မြန္ေဒသ)အတြင္းဦးစြာေရာက္ရွိလာေသာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားမွာ ဘဂၤါလီမ်ား မဟုတ္ပဲ အာရဗ္ မြတ္ဆလင္မ္မ်ား သာျဖစ္ပါသည္။
(၂) ထို႔ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းအေျခခ်ေနထိုင္ၾကေသာ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ားမွာ (အီရန္ )ပါရွား ႏိုင္ငံသားမ်ားျဖစ္ေသာ ဖာရစီ လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ဖာရစီမွ ပါရသီ၊ ပါရသီ မွ ပါသီ၊ ပါသီမွ ပသီ ဟု ျမန္မာ အသံဖလွယ္ခဲ့ၾကပါသည္။ အေထာက္အထားမ်ားမွာ ……..
ေကာဇာသကၠရာဇ္ (၅၈၃) ခုႏွစ္မွစ၍ ကုလား-ပသီ မင္း (၃)ဆက္ ပုသိမ္ျမိဳ႔ကို ၁၂ႏွစ္တိုင္ အုပ္ခ်ုပ္ခဲ့ၾက၍ ပုသိမ္ျမိဳ႕မွာ “ ပသီ”ျမိဳ႕ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါသည္။
(ျမန္မာ႔စြယ္စံုက်မ္း ၊ အတြဲ ( ၆) စာ -၃၅၀ ) (၁၉၅၅ -၅၆ ခုႏွစ္ထုတ္ ပုသိမ္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား မဂၢဇင္း ၊ စာ-၅) (ဦးမာဃ ၊ပုသိမ္ ရာဇ၀င္ ၊စာ- ၁၃၇)
ထိုဖာရစီ -ပသီမ်ားမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ အီရန္အႏြယ္ ၀င္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းတြင္ ဦးစြာ အေျခခ် ေနထိုင္သူမ်ားမွာ ဘဂၤါလီမ်ားမဟုတ္ပဲ အီရာန္ ႏြယ္ဖြား ပသီ မြတ္ဆလင္မ္မ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းသို႔လည္း အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ား ၀င္ေရာက္ေန၍ အေျခခ်ေနထိုင္သည္မ်ားရွိပါသည္။
(၃) ေအဒီ (၁၂၅၅-၁၂၈၅) ပုဂံမင္းဆက္ ၊ နရပေတ႔မင္း လက္ထက္တြင္ တရုတ္တို႔ႏွင့္ စစ္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါသည္။ တရုတ္စစ္တပ္ (တာတာ စစ္တပ္) ၏ အၾကီးအမႉးမွာ ဗိုလ္မႉးနဇရြတ္ဒင္း (အစၥလာမ္အာရဗ္အမည္) ျဖစ္ပါသည္။ (၁၃၇၃-၇၄ ခုႏွစ္တြင္ စိုက္ထူခဲ့ေသာ ရတနာေစတီ ေက်ာက္စာ)
ရတနာေစတီေက်ာက္စာ တြင္ “ျမင္းစိုင္းေရာက္ ခန္းတရက္ မင္းၾကီး ”ဟု ေရးထားပါသည္။ “ခန္း” ဟူသည္ (တရုတ္ ဧကရာဇ္) “ ကုဗလိုင္ခန္း” ကို ဆိုလိုဟန္တူပါသည္ ။“တရက္”ဟူသည္ “တူရကီ” ဟူေသာစကားမွာ ပ်က္လာဟန္တူသည္။ “တရက္”လူမ်ိဳး တို႔ကို ေမာင္ဂို (ေမာင္းဂြတ္) မန္ခ်ဴးရီးယန္းလူမ်ိိဳး၊ မဟာမက္ဘာသာ၀င္မ်ား၊ တရုတ္ပန္းေသးမ်ား စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေခၚၾကပါသည္။

(ဦးဘသန္း ၊ ေက်ာင္းသံုးျမန္မာရာဇ၀င္ ၊ စာ- ၈၇-၉၆ )

ထိုတရုတ္ / ေမာင္ဂို/ ေမာင္းဂြတ္ / မန္ခ်ဴးရီးယား (ယခုအေခၚ)ပန္းေသး မ်ားမွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ တရုတ္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေျမာက္ပိုင္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာေသာ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ားမွာ ဘဂၤလီမ်ားမဟုတ္ၾကပဲ တရုတ္မြတ္စလင္ မ်ားသာျဖစ္ပါသည္။

(၄) (၁၄)ရာစုႏွစ္မ်ားအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံျမိတ္ျမိဳ႕သို႔ အာရဘ္ကုန္သည္ မ်ားေရာက္ရွိရံုသာမက ၊ျမိတ္ျမိဳ႕ေနာက္လယ္ရပ္တြင္အေျခစိုက္ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။

(ေမာရစ္ေကာလစ္ Into Hidden Burma ) (ဦးခင္ေမာင္ၾကီး ၊ျဗိတိသွ် သံဖေနာင့္ေအာက္မွ ျမန္မာျပည္ ၊ဒုတိယတြဲ -စာ ၂၀၇)

ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ဘက္ ျမိတ္ေဒသသို႔ ၀င္ေရာက္အေျခစိုက္ေနထိုင္ၾကေသာ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ားမွာ ဘဂၤလီမ်ားမဟုတ္ၾကပဲ အာရဗ္ မြတ္ဆလင္မ်ားသာျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ေနာက္ရခိုင္ဘုရင္မ်ားနဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာ ဆက္စပ္ပံုကိုတင္ျပပါမယ္။

(၅) ေအဒီ ( ၁၄၀၄ မွ ၁၆၀၂) အထိ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားသည္ မြတ္ဆလင္မ္ဘြဲ႔ အမည္မ်ားတပ္ခဲ့ပါသည္။

(ျမန္မာ႔ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ ထုတ္ ၊ အေျချပ ျမန္မာ႔ ႏိုင္ငံေရး သမိုင္း၊ ပ-တြဲ။ စာမ်က္ႏွာ -၃၈၇ ) 
(၁၄၅၉ -၈၂) တြင္မင္းျဖစ္ခဲ့သူ ဘေစာျဖဴလက္ထက္တြင္ရခိုင္ျပည္သံုး က်ပ္ဒဂၤါမ်ားတြင္ အစၥလာမ္ ယံုၾကည္ခ်က္ အာရဗီစာသားမ်ား ေဖၚျပခဲ့ပါသည္။ ရခိုင္ဘုရင္ အေတာ္မ်ားမ်ား ၏ အင္အားမွာ မေသးေသာေၾကာင့္ ဘဂၤလား ၁၂ျမိဳ႕မွ ရခိုင္ ဘုရင္မ်ားကို လက္ေဆာင္ပ႑ာ မ်ားဆက္သခဲ့ၾကေၾကာင္း သမိုင္းအေထာက္အထား မ်ားေတြ႔ရပါသည္။
(၁၆၆၀) ခုႏွစ္တြင္ ရခိုင္ဘုရင္ျဖစ္လာေသာ စႏၵဓမၼမင္းလက္ထက္တြင္ အိႏိၵယ ျပည္မဂို ဘုရင္ ၾသရန္ ဂဇစ္ ႏွင့္ ညီေတာ္ ရွာရႈဂ်ာ မင္းသားတို႔ နန္းလုခဲ့ၾကရာမွ ရွာရႈဂ်ာ မင္းသား အေရးနိမ့္ျပီ ေခၽြယံသင္းပင္းမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ ဘုရင္ထံ ခိုလံႈခဲ့ၾကပါသည္။ ထိုသူမ်ား ၏ အဆက္အႏြယ္မ်ားမွာ “ကမန္” တိုင္းရင္းသားမ်ားျဖစ္လာပါသည္။ (ပသီ ဦးကိုေလး၊ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ အစၥလာမ္သာသနာ)
ထိုကမန္တို႔မွာလည္း ဘဂၤါလီမ်ားမဟုတ္ပဲ မဂိုအႏြယ္ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ား သာျဖစ္ပါသည္။
(၆) ေအဒီ (၁၅၃၀-၁၅၅၀) တြင္ေတာင္ငူ ဘု၇င္တပင္ေရႊထီးလက္ထက္တြင္ ၄င္း၏ တပ္မ်ားက မြန္တို႔ဌာေန ဟံသာ၀တီ ကို ခ်ီတက္တုိက္ခိုက္ခဲ့သည္။ မြန္တို႔ဘက္မွ ပသီပန္းေသးမ်ား က ျမိဳ႕ထိပ္မွ စိန္ေျပာင္း ျမတပူ တို႔ျဖင့္ ပစ္လြတ္ေန၍ အရွအနာမ်ားျပီးေရွ႕မတိုးႏိုင္ေအာင္ျဖစ္ခဲ့ရသည္
(မွန္နန္းရာဇ၀င္ ေတာ္ၾကီး၊ ဒုတိယတြဲ ၊စာ-၁၈၆ )ေတာင္ငူရာဇ၀င္ စာ-၂၉၆)

ထို ပသီပန္းေသးတို႔မွာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ တရုတ္အႏြယ္မြန္ႏုိင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ၄င္းတို႔ ဘဂၤါလီမ်ား ဟုတ္ၾကပဲ မြန္ မြတ္ဆလင္မ္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။

 

(၇) ေအဒီ ( ၁၆၀၅-၁၆၈၂)အတြင္း ေတာင္ငူဘုရင္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္း ေခတ္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေခတ္တြင္ သန္လ်င္ျမိဳ႕မွ ေပၚတူကီလူမ်ိဳး ငဇင္ကာ ပုန္ကန္ျခားနားလာသျဖင့္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းတပ္မ်ား သန္လ်င္ကို ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ငဇင္ကာ က အိႏိၵယ မွ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္ စစ္သားမ်ား ပါ၀င္ေသာ စစ္သေဘၤာ ၅စင္း ကို ငွားရမ္းေခၚယူခဲ့ပါသည္။ ဘုရင့္စစ္သည္ မ်ားေအာင္ႏိုင္၍ ငဇင္ကာ အသတ္ခံရပါသည္။ စစ္သေဘၤာ ၅စင္းအနက္ ၄စင္းကို စစ္သားမ်ားဖမ္းမိခဲ့သည္။ ေလွတပ္၀န္မင္း ရဲေက်ာ္ထင္ ၏ေလွ်ာက္ထားခဲ့ရာ မင္းၾကီး က ပသီ တို႔ကို မသတ္မညွစ္ရ ဟု အမိန္႔ထုတ္ျပီး ဖမ္းဆီေခၚေဆာင္လာေစခဲ့ျပီး ယင္းသံု႔ပန္းမ်ား ကို ေရႊဘို ျမိဳ႕ေျမာက္ဘက္ရပ္ႏွင့္ အင္း၀ ေျမာက္ဘက္တို႔တြင္ အစုခြဲ ျပီ းေနရာခ်ထားေပးခဲ့ပါသည္။
(မွန္နန္း ရာဇ၀င္၊ တတိယတြဲ၊စာ ၁၇၂ )
အေနာက္ဘက္လြန္မင္း လြန္ျပီးေနာက္ (၁၆၂၉-၁၆၄၈) တြင္နန္းတက္ေသာ သာလြန္မင္း လက္ထက္တြင္ ဘုရင့္ အမိန္႔ေတာ္ႏွင့္ ဖမ္းဆီးရမိလာေသာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ တို႔ကို ေရႊဘိုနယ္၊ စစ္ကိုင္းနယ္၊ ေက်ာက္ဆည္နယ္၊ တို႔တြင္ လုပ္ေျမ၊ေနေျမ မ်ားေပး၍ အတည္တက်ေနရာခ်ထားေပး၏ ။ ဘုရင့္ကိုယ္ရံေတာ္တပ္တြင္ လည္းေသနက္ကိုင္ စစ္မႈထမ္းမ်ား အေနျဖင့္ ခန္႔ထားခဲ့၏။
(ဦးဘသန္း၊ ေက်ာင္းသံုးျမန္မာ ရာဇ၀င္) စာ-၂၇၀)
ယင္းသို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအထက္ပိုင္းတြင္ အေျခတက် ေနထိုင္ခြင့္ရသူမ်ားမွာ ဘဂၤါလီမ်ား မဟုတ္ပဲ ျမန္မာ ဘုရင့္ သစၥာခံ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္ပါသည္။
(၈) ေအဒီ (၁၆၉၈-၁၇၁၄) အတြင္း စေနမင္းထံသို႔ အိႏိၵယႏိုင္ငံသား (၃၀၀) ေက်ာ္သည္ ရခိုင္ေဒသမွ တဆင့္ ၀င္ေရာက္ခိုလႈံလာၾကသည္။ ၄င္းတို႔အထဲတြင္စစ္ေရးကၽြမ္းက်င္ သူ ဗိုလ္မႉး စစ္မႉးမ်ားပါလာၾကသည္ ။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းတို႔ကို တစ္စုတစ္ေ၀း ထဲမထားသင့္ ဟု မႉးမတ္မ်ားက ဘုရင့္ကိုေလွ်ာက္တင္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၇၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ၄င္းတို႔ကို ဘုရင့္အမိန္႔ေတာ္ႏွင့္ လူစုခြဲျပီးေနရာ ခ်ထားေပးခဲ့ပါသည္။ ခ်ထားေသာ ေနရာမ်ားမွာ ေတာင္ငူ၊ရမည္းသင္း ၊ ေညာင္ရမ္း၊ ယင္းေတာ္၊ မိတၳီလာ ပင္းတလဲ ၊ ေဗာဓိ ၊ စည္သာ၊ စည္ပုတၱရာ ၊ေျမတူး၊ ဒီပဲယင္း စေသာ ၁၂ျမိဳ႕မွာ ပသီ ၁၂ အုပ္စု ေနရာခြဲခ်ထားေပးပါသည္။
(ေဇယ်ေက်ာ္ထင္ ဗိုလ္မႉးဘရွင္ ၊ Come of Islam of Burma ) (ဆရာ ဦးဘိုးခ်ယ္ ဗမာမြတ္စလင္တို႔ ၏ ေရွးေဟာင္းအထုပၸတၱိ)
ယေန႔ ေရႊဘို ေျမာက္လက္မွာ ရွိၾကေသာ (၃၇၀၀) အႏြယ္မ်ားမွာ ဤအႏြယ္မ်ားျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ ဘဂၤလီ မ်ား မဟုတ္ပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ သားခံယူလာၾကသူ အိႏိၵယ အႏြယ္ အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ား သာျဖစ္ပါ သည္။

ျမန္မာမူဆလင္သည္ ဘဂၤါလီမဟုတ္ပါ (၂)

(၉) အေလာင္းမင္းတရားလက္ထက္ ေအာက္ျပည္ေအာက္ရြာသို႔ ခ်ီတက္တုိက္ခုိက္ရာတြင္ မြန္စစ္ သူၾကီး တလပန္း ႏွင့္ျပည္ျမိဳ႕ အနီး တိုက္ခဲ့ရသည္။ မြန္တို႔ဖတ္မွ ပသီကုလား ၊ ပန္းေသး တို႔က ေျမာက္ စိန္ေျပာင္း ႏွင့္လွမ္းကာပစ္လႊတ္ ေလလွ်င္ ရဲမတ္ေတာ္ အေပါင္းတို႔ ထိပါးေသဆံုးသည္ကား မေရ တြက္ႏိုင္ေအာင္ရွိ၏။

(လက္၀ဲအေနာ္ရထာ၊ အေလာင္းဘုရား အေရးေတာ္ပံုမွတ္တမ္းမ်ား ၊စာ -၇၀)

အေလာင္းမင္းတရား ရန္ကုန္ကိုေအာင္ႏိုင္ ေသာအခါ မြန္တို႔ဘက္မွ အေလာင္းမင္းတရားၾကီး ကို သစၥာခံၾကသည္။ထိုသစၥာ ခံ တပ္မ်ားထဲတြင္ တစ္ကၽြန္းသား ပသီကုလား သေဘၤာသူေဌး (၄)ဦးတုိ႔လည္း ေရႊရက္ ေငြရက္ အုပ္မ်ိဳးထည္မ်ိဳး ေသနက္လက္နက္ လက္ေဆာင္ေတာမ်ား ဆက္သ၍ သေဘၤာ၄စင္းႏွင့္ တကြ အမႈေတာ္ကိုထမ္းပါမည္ ဟု ေျခေတာ္ရင္း ခို၀င္လာ၏။

(အေလာင္းဘုရားအေရးေတာ္ပံု မွတ္တမ္း စာ ၇၇)
ဆက္လက္တုိက္ပြဲ၀င္ရန္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုထဲမွ သင့့္ေတာ္သူမ်ားကို ေသြးေသာက္ၾကီးမ်ားအျဖစ္ လိုက္ပါေစခဲ့၏။
(ကုန္းေဘာင္ ေခတ္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ပ တြဲ၊စာ ၁၈၅-၁၈၆)

ဤသည္ကား အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ား ကို ဘုရင္မင္းျမတ္က ယံုၾကည္စိတ္ခ်၍ ရာထူးၾကီးမ်ားေပးခဲ့ေသာ အေထာက္ အထား ပင္ ျဖစ္သည္။

ဆက္လက္၍ အေလာင္းမင္းတရားၾကီသည္ သန္လ်င္ျမိဳ႕ သို႔ခ်ီတက္တုိက္ခိုက္ ျပန္ပါသည္။ သန္လ်င္ကို ေအာင္ျမင္၍ အိႏိၵယ ျပည္ မွ သေဘၤာေလးစင္း ပါစစ္သားမ်ား ကိုလည္း စစ္မႈထမ္းေစခဲ့၏။
(တြင္းသင္းတုိက္၀န္ ေရး၊အေလာင္းဘုရား အေရးေတာ္ပံုမွတ္တမ္း ၊စာ – ၂၀၃)

ယင္းသို႔ ျမန္မာဘုရင္ မြန္ဘုရင္ တုိ႔ထံတြင္ ၀င္ေရာက္အမႈထမ္းေနသူမ်ားမွာ ဘဂၤါလီမ်ား မဟုတ္ၾကပဲ ပသီ-ပန္းေသး အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ား သာျဖစ္ပါသည္။

(၁၀) ခရစ္သကၠရာဇ္ (၁၇၈၁-၁၈၁၈) (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၁၄၃-၁၁၈၁) အမရပူရနန္းတည္ ဘုိးေတာ္ဦး၀ိုင္း (ပဒံုမင္း) လက္ ထက္ ပသီမ်ားအတြက္ အာပစ္ရွာ ဟိုသိႏၵိ ကို တရားသူၾကီး အျဖစ္ခန္႔ေၾကာင္း အမိန္႔ေတာ္ ျပန္တမ္းထုတ္ခဲ့ပါသည္။ (ဘိုးေတာ္ မင္းတရားၾကီး ၏ ရာဇသတ္ၾကီး (ခ) အမိန္႔ေတာ္ျပန္တမ္း ၾကီး ၊အတြဲ (၄) ၊စာ-၁၇၆) ထိုေခတ္မွာပင္ ရမၼာ ၀တီ ျမိဳ႕ ၀န္ ၊ေရႊေတာင္ သာဂသူ စာဆိုေတာ္ၾကီး ဦးႏု (ခ ) မုိဟမၼဒ္ ကာစင္ကို အိႏိၵယ ျပည္သြားေရာက္၍ သကၠဋ က်မ္း ၊ ဟိႏၵဴ က်မ္း ၊ ႏွင့္ ပသီက်မ္း မ်ားကို သယ္ယူသည္႔ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ခန္႔အပ္ခဲ့ပါသည္။

 (ကုန္းေဘာင္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ဒု-တြဲ၊ စာ-၁၅၇/၁၆၆)

ဘုရင္သစၥာခံ ယင္းအရာရွိၾကီးမ်ားမွာ ဘဂၤါလီမ်ားမဟုတ္ၾကပဲ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မင္းမႈထမ္းမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။
(၁၀) နယ္ခ်ဲ႕ျဗိတိသွ် မ်ားျမန္မာႏိုင္ငံကို စတင္ ထိပါးလာစဥ္ ရမူးပန္း၀ါစစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါသည္။ ယင္းစစ္ပြဲကို ျမန္မာတို႔ႏိုင္လိုက္ ၍ ရန္သူမ်ားထံမွ အေျမာက္ၾကီး ၁ လက္ ၊ ေသနက္ ၂၀၀ ေက်ာ္ ၊ ႏွင့္ စစ္ပါရီကုလား သံု႔ပန္း (၂၀၀) ေက်ာ္ ရလုိက္ပါသည္။ ယင္းသံု႔ပန္းမ်ားကို ဘုရင့္ ေနျပည္ေတာ္ ေတာင္ဘက္ (ျမစ္သားေခ်ာင္းေတာင္ဘက္ ) မွာေနရာခ်ထားေပးခဲ့သည္။
(ကုန္းေဘာင္ ဆက္မဟာ ရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ၊ ဒု-တြဲ၊ စာ – ၃၇၇)
ရမူးပန္း၀ါ တိုက္ပြဲ မစမီ ျမန္မာ တပ္မေတာ္မွ တပ္မႉးတပ္သားမ်ား လံွရွည္ ၊ အဲေမာင္း ၊ မ်ားကို ကိုင္၍ စစ္ေရး ျပေစခဲ့ ပါသည္။ ထိုစစ္ေရး ျပရာတြင္ တပ္ဗိုလ္ ေနမ်ိဳးဂုဏ္ နရပ္ ဘြဲ႕ ရ ခန္ဆပ္ဗိုလ္ ဦးစီးေသာ ျမင္းစီးေရး (၇၀)ေက်ာ္က ျမင္းေရး ကစား သည္ကို စစ္ ေခါင္းေဆာင္ၾကီး ၀န္ၾကီး သတိုးမဟာဗႏၶၶဳလ က ေရႊထီးျဖန္႔ျပီး ရႈစားေတာ္မူခဲ့သည္။

 (ကုန္းေဘာင္ ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ၊ ဒု-တြဲ ၊စာ – ၃၉၂)

ယင္းခန္ဆပ္ဗိုလ္ ကို ဘၾကီးေတာ္ မင္းက ယြန္းၾကီးျပည္ ဟု ေခၚေသာ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားသို႔ ျမန္မာဘုရင္၏ သံကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ သံကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေစလြတ္ခဲ့ရသည္။ ယင္းခန္ဆပ္ဗိုလ္ မွာ မင္းတုန္းမင္း လက္ထက္ႏွင့္သီေပါမင္း လက္ထက္ အလြန္ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေသာ ၀လီခန္ ျမင္းတပ္ ဗိုလ္ ၀လီခန္ ၏ ဘခင္ျဖစ္သည္။
ဘၾကီးေတာ္က တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဘုရင့္အေပၚ သစၥာရွိျပီး တုိက္ပြဲ ၀င္ခဲ့ၾကေသာ တပ္မေတာ္သား မ်ားကို ဂုဏ္ျပဳရာတြင္ ကုလား ပ်ိဳ ေသနက္အစုသား ၊(၁၃၀၀) ေက်ာ္တို႔အား ေဘာက္တို ေရႊပိန္၊မ်ဥ္းတို သကၠလပ္ စိမ္း၊ မ်ဥ္းရွည္ သကၠလပ္နီ၊ သကၠလပ္ စိမ္း အျဖဴဆင့္ တို႔ကို ခ်ီးျမင့္ခဲ့ပါသည္။
(ကုန္းေဘာင္ေခတ္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး၊ ဒုတိယတြဲ ၊စာ – ၄၇၇)
သာယာ၀တီ မင္း (၁၈၄၁) ခုႏွစ္တြင္ ဥကၠလာပသို႔ ခ်ီတက္တုိက္ခုိက္ရာတြင္လည္ ပသီ အေျမာက္အမႈထမ္း ၁၀၀ ေက်ာ္ပါ ၀င္ခဲ့ပါ သည္။
(ကုန္းေဘာင္ ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ၊တတိယတြဲ – စာ ၆)
မင္းတုန္းမင္း ႏွင့္ ကေနာင္မင္းသား တို႔ ေနာင္ေတာ္ ပုဂံမင္းသား ကိုျခားနားရာတြင္ ကုလားပ်ိဳ ေသနတ္အစုသား မ်ားပါ၀င္ခဲ့သည္။
(ကုန္းေဘာင္ ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ ၾကီး တတိယတြဲ၊ စာ – ၁၃၉)
မင္းတုန္းမင္လက္ထက္ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ရန္ စစ္တပ္ဖြဲ႔စည္းရာတြင္ (၁)ရံျဖိဳခြင္း(၂) ရံပံုခြင္း(၃) ရဲကင္း (၄) ရဲလင္း(၅) လက္မႏွိပ္ ဟူေသာ အေျမာက္တပ္ၾကီးမ်ားတြင္ တပ္မႉး တပ္သားမ်ားမွာ ကင္းတား ကုလားပ်ိဳ ေျမတူးပသီမ်ား ပါ၀င္ၾကပါသည္။
(ဦးေမာင္ေမာင္တင္ ၊မဟာ၀ိဇၹာ ျမန္မာမင္းလက္ထက္ စာတမ္းမ်ား စာ – ၆၆ -၇၁-၇၂)

ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၁၂၁၅) (၁၈၅၃ ေအဒီ)ခုႏွစ္ တြင္ မင္းတုန္းမင္းၾကီး က ေျမနန္းေတာ္ ကို ထြက္ျပီး ဥပုသ္ ယူခဲ့ပါသည္။ ယင္းအခန္းအနားတြင္ မင္းမႈထမ္းမ်ားကိုလည္း ေကၽြးေမြးျပဳစုခဲ့ပါသည္။ သာသနာေရးအရ သီးျခားစားသံုးရမည္႔ အကၠပတ္ ျမင္းတပ္၊ စားထိုးျမင္းတပ္ ၊ ။၀လီခန္း ျမင္းတပ္ ၊ ကသည္းျမင္းတပ္ တုိ႔မွ ျမင္းစီးအမႈထမ္း (၇၀၀) ေက်ာ္ တို႔ကို ပုဆိုးေခါင္း ေပါင္းမ်ား ေပးလႉျပီး ဘာသာထမင္းခ်က္ျပဳတ္ ေကၽြးေမြး ေစေတာ္မူသည္။

(ကုန္းေဘာင္ ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ၊တတိယတြဲ- စာ ၁၇၀)
မင္းတုန္းမင္း လက္ထက္တြင္ နုိင္ငံတြင္းေန အစၥလာမ္ ဘာသာ၀င္မ်ားအတြက္ သာသနာ႔က်င့္စဥ္ အရ အဆံုးအျဖတ္ ေပးႏိုင္ရန္ ကာဘူလ္ ေမာ္လ၀ီၾကီး ကို ဓမၼသတ္ မႉးအျဖစ္ ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးခဲ့သည္။
ျမန္မာသကၠရာဇ္ (၁၂၁၈) တေပါင္း လ ဆန္း ၃ရက္ ေန႔တြင္ရတနာပံု မႏၱေလးျမိဳ႕ တည္ေရးအတြက္ လူေပါင္းမ်ားစြာ ႏွင့္ ျမိဳ႕ကြက္ရွင္းရာ ဗိုလ္မင္းထင္ရာဇာ ဦးစီး ေသာ ပသီအမ်ိဳးသား (၄၀၀) ေက်ာ္ ပါ၀င္ခဲပါသည္။ သကၠရာဇ္ ၁၂၁၉ ၀ါေခါင္လဆန္း ၁၂ရက္ေန႔တြင္ မႏၱေလးျမိဳ႕ သို႔ မင္းေနျပည္ေတာ္ေျပာင္း ေရႊ႕ရာတြင္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုကို အစုလုိက္ ေနရာခ်ထားေပးပါသည္။
ပသီလူမ်ိဳး ဟု သတ္မွတ္ ထား ေသာ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားအတြက္ (၁)စစ္ကိုင္းတန္း (၂) ကန္းရိုးတန္း(၃) ေတာင္ပလူ(၄)အိုးဘုိ (၅) စၾကာ ႏြယ္ ဇင္(၆) ဂၽြန္းအေျမာက္တန္း(၇) ၀လီခန္ ရပ္(၈) တိုက္တန္းရပ္ကြက္ (၉) ကိုယ္ရံေတာ္ရပ္ (၁၀) အခ်ဳပ္တန္း ရပ္ကြက္(၁၁)ကုလားပ်ိဳ ရပ္ကြက္ စုစုေပါင္း ၁၁ရပ္ကြက္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါသည္။
 
ထိုရပ္ကြက္တို႔အတြက္ ဗလီေပါင္း ၂၀ ကိုလည္းသတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါသည္။ ဘုရင့္ကိုယ္ရံေတာ္ျဖစ္ေသာ ေရြးလက္ယာ တပ္သားမ်ားအတြက္ ေရႊပုႏၷက္ဗလီ တစ္လံုးေဆာက္လုပ္လႉဒါန္းခဲ့ပါသည္။ ျဗိတိသွ် နယ္ခ်ဲ႕တို႔ ယင္းဗလီကို ဖ်က္စီးခဲ့ပါသည္။

 (ပသီကိုေလး၊ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ အစၥလာမ္သာသနာ အႏွစ္ ၂၀ ေျမာက္ အစၥလာမ္ ဓမၼဗိမာန္ အထူးထုတ္ စာေစာင္ ၊ စာ ၁၀၅)

ထို႔ျပင္ မင္းတုန္းမင္း တရားၾကီး က ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အစၥလာမ္သာသာ၀င္မ်ား ဟဂ်္ျပဳရာတြင္ တည္းခိုႏိုင္ေရးအတြက္ မကၠာျမိဳ႕ တြင္ ေဒါင္းဇရပ္ၾကီး တစ္ေဆာင္ေဆာက္လုပ္ လႉဒါန္းခဲ့ပါသည္။ ထိုဇရပ္ၾကီး သြားေရာက္ေဆာက္လုပ္ရန္ ေနမ်ိဳး ဂုဏၰ ဘြဲ႕ ရ ခလီဖြာ သခင္ၾကီး ဦးဘိုးျမ ႏွင့္ ဟာဂ်ီ ဦးေရႊေဘာ္တို႔ကို တာ၀န္ေပးအပ္ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာအစၥလာမ္ ဘာသာ ၀င္ မ်ား လႉဒါန္းေငြႏွင့္ လိုသမွ် ကို မင္းတရားၾကီးက စိုက္ထုတ္ လႉဒါန္းခဲပါသည္။
(ေျမတူးျမိဳ႕ ပလီထိုင္ဆရာၾကီး ဦးေရႊေတာင္ျပဳစု ေသာ လကၤာ ) 
သီေပါမင္းလက္ထက္ ၁၂၄၁ ခုႏွစ္ ၊ သီတင္းကၽြတ္ လကုန္ပိုင္းတြင္ တပ္ခင္းရန္ ဘုရင္က အမိန္႔ေတာ္ထုတ္ဆင့္ခဲ့ပါသည္။ ထိုအခါ ကင္းတား ကုလားပ်ိဳ ေသနက္ကိုင္ ဗိုလ္မင္းထင္ေက်ာ္သူ ႏွင့္ကင္းတာ ကုလားပ်ိဳအစု ေသနက္ ကိုင္စြဲသူ လူ ၃၅၀ တပ္တစ္တပ္ ၊စၾကာၤအေျမာက္ ဗိုလ္ဟာရွင္ ႏွင့္ အေျမာက္ အမႈထမ္း လူ(၁၁၃) တစ္တပ ္၊ မဂၤလာအေျမာက္ ဗိုလ္ဦးၾကယ္ ႏွင့္ လူ (၁၁၃) တစ္တပ ္၊ မဂၤလာအေျမာက္ ဆူးေလကုန္း ဗိုလ္ ဦးေမာင္ ႏွင့္ အမႈထမ္း လူ (၁၁၃) တစ္တပ္ မဂၤလာ အေျမာက္ ဘံုးအို ဘို ဗိုလ္ဦးေယာက္ႏွင့္ အမႈထမ္း လူ (၁၁၃) တစ္တပ္ကို စစ္အဂၤါ ခင္း ျပခဲ့ပါသည္။
(ကုန္းေဘာင္ ဆက္ မဟာ ရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ၊ တတိယတြဲ ၊ စာ-၅၂၄/၅၂၆)
သီေပါမင္းလက္ထက္ ေနာက္ဆံုး အဂၤလိပ္ ျမန္မာစစ္ပြဲတြင္ ေတာင္တြင္းၾကီး စစ္ေၾကာင္းကို အကၠပတ္ ျမင္း၀န္ ပင္လယ္ျမိဳ႕စား ၾကီး မဟာ မင္းထင္ရာဇာ (ဦးျခံဳ)က ဦးစီးခဲ့ရပါသည္။
(ကုန္းေဘာင္ဆက္ မဟာရာဇ၀င္ေတာ္ၾကီး ၊ တတိယတြဲ၊စာ ၇၁၂-၇၁၅)
ယင္းသို႔ ကုန္းေဘာင္မင္း အဆက္ဆက္တြင္ ခို၀င္သစၥာ ခံ အမႈထမ္းၾကသူမ်ားမွာ ဘဂၤါလီ မ်ားမဟုတ္ၾကပဲ ျမန္မာ မြတ္ဆ လင္မ္ စစ္စစ္မ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။

ေရးသားသူ

ေမာင္၀တ္လံု(ေျမာင္းျမ)
Via “ေဒါင္း” (သို႔) ဗမာမြတ္စလင္

shared from the FB Zaw Min Tun on Friday, May 11, 2012 at 1:32am ·

 

About these ads

Tags: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 3,328 other followers

%d bloggers like this: