The First Burmese Migrants’ invasion from China, to colonize and settle in Pagan ျမန္မာတို႔ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္း

Read all here @ The First Burmese Migrants’ invasion from China, to colonize and settle in Pagan (in Burmese)

May 23, 2010

  1. ျမန္မာတို႔ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္း
    ေရးသူ- ေဒါက္တာသန္းထြန္း

ျမန္မာတို႔ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္း ေရးသူ- ေဒါက္တာသန္းထြန္း

အေ႐ွ႔ေတာင္အာ႐ွ ၿမိဳ႔ႏိုင္ငံေတြကို ၀င္ေရာက္လုယက္ ဖ်က္ဆီးခဲ့တဲ့ နန္ေက်ာင္စစ္တပ္ႀကီးမွာ မန္းမန္ေတြ ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ခရစ္ ၈၃၂ နဲ႔ ၈၃၅ အတြင္း လုယက္ဖ်က္ဆီးတယ္။ မန္းမန္ တပ္သားေတြဟာ သတၱိ႐ွိတယ္။ သစၥာ႐ွိတယ္လို႔ ဂုဏ္သတင္းႀကီးတယ္။ မန္းမန္ တပ္သားတေယာက္ကို ဖမ္းဆီးရမိတဲ့အခါမွာ ဘယ္လိုပဲ ႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးေပမယ့္ စစ္တပ္ရဲ႔ အေရးပါတဲ့ လိွ်ဳ႔၀ွက္ခ်က္ေတြကို ေမးမရပါ။အဲဒီ လူေတြဟာ စစ္တိုက္ခိုက္တာကို အစကပဲ ႏွစ္သက္သူေတြ ျဖစ္ေပမယ့္ နန္ေက်ာင္ခိုင္းသလို အၾကာႀကီး လွည့္လည္ လုယက္တိုက္ခိုက္ေနလို႔ မျဖစ္ႏိုင္လို႔ သေဘာေပါက္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခရစ္ ၉ရာစုႏွစ္ လယ္က စၿပီး နန္ေက်ာင္အုပ္စိုးတဲ့ ျပည္နယ္ထဲက ထြက္ခြါလာခဲ့တယ္။ အေ႐ွ႔ေတာင္ အာ႐ွတခြင္ ေနရာအမ်ားကို ေရာက္ဖူးၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမျပန္႔ေဒသေတြကိုသာ သူတို႔ရဲ႔ အိုးအိမ္သစ္ ထူေထာင္ဖို႔ ေကာင္းတဲ့ေနရာလို႔ ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္တယ္။ ပူအိုက္ စြတ္စိုၿပီး ငွက္ဖ်ားေရာဂါနဲ႔ ေသတတ္တဲ့ ရပ္႐ြာေဒသကို ေၾကာက္လို႔ ပူအိုက္ေျခာက္ေသြ႔တဲ့ ေဒသကို ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။


ျမန္မာႏိုင္ငံနယ္ေျမကို သိတဲ့အျပင္ ႐ွိရင္းစြဲလူမ်ိဳးေတြအေၾကာင္းကိုလည္း သိလို႔ သူတို႔၀င္လာတာကို မခုခံမဲ့ လမ္းက ၀င္တယ္။ သံလြင္ျမစ္ကို စုန္ဆင္းၿပီး ေျမာက္ပိုင္း ႐ွမ္းျပည္နယ္ကိုေက်ာ္ အေ႐ွ႔ေတာင္ေထာင့္က ျဖတ္၀င္တယ္။ အဲဒီေနာက္ စားသံုးရန္ ေကာက္ပဲသီးႏွံ အမ်ားဆံုးထြက္တဲ့ ေက်ာက္ဆည္နဲ႔ မင္းဘူးေဒသေတြကို သိမ္းယူတယ္။ ေျမာက္ဘက္မွာ မႏၱေလး၀န္းက်င္၊ ေတာင္ဘက္မွာ မိေခ်ာင္းရဲ၀န္းက်င္ေတြမွာ အေစာင့္တပ္ ခ်ထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာေတြ ၀င္ေရာက္လာတာဟာ စစ္တပ္နဲ႔ ျပည္နယ္သိမ္းယူလိုက္တဲ့ သေဘာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ မြန္၊ ကဒူး၊ ပ်ဴ၊ သက္၊ ေပါင္ေလာင္း နဲ႔ စေၾကာလူမ်ိဳးေတြ ႐ွိၿပီးျဖစ္တဲ့ အလယ္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိမ္းရာမွာ လြယ္ကူပါတယ္။ ႏိုင္ငံသစ္ရဲ႔ ဗဟိုအရပ္ကို ပုဂံဟု သတ္မွတ္လိုက္တယ္။ ခရစ္ ၉ ရာစုႏွစ္ အလယ္မွာ ျမန္မာေတြက ျမန္မာရဲ႔ ေျခာက္ေသြ႔တဲ့အရပ္မွာ အေျခခ်ၿပီး ျဖစ္သြားပါတယ္။

ေျခာက္ေသြ႔အရပ္မွာ ေနဖို႔ ဆံုးျဖတ္တာဟာ မိုးမ်ားတာကို မႀကိဳက္လို႔ ျဖစ္တယ္။ ပ်ဴ၊ ေပါင္ေလာင္နဲ႔ မြန္ေတြကိုလည္း လြယ္လြယ္နဲ႔ တိုက္ခိုက္ႏွိမ္နင္း ႏိုင္ပါတယ္။ မၾကာခင္ ႐ွိရင္းစြဲ လူမ်ိဳးေတြရဲ႔ ဓေလ့ ထံုးစံေတြကို ျမန္မာေတြ ႏွစ္သက္ သံုးစြဲလာတဲ့အတြက္ ေအာင္ႏိုင္သူေတြ က်ဆံုးၿပီလို႔ ေျပာဆိုတာ ခံရပါတယ္။ စစ္လိုလားသူ ေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္တဲ့ ေတာင္သူဘ၀ကို ကူးေျပာင္းလာၿပီး ဗုဒၶသာသနာမွာလည္း သက္၀င္ယံုၾကည္ လာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပင္ကိုယ္သေဘာျဖစ္တဲ့ စစ္အေလ့အက်င့္ မေပ်ာက္ဘဲ အေရး႐ွိရင္ ႐ွိတဲ့အတိုင္း လူျမန္ျမန္ စုၿပီး လက္နက္စြဲကိုင္ တိုက္ခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေျမကတုတ္နဲ႔ စစ္ဆင္တိုက္နည္းကို အထူးကၽြမ္းက်င္ တယ္။

ေက်ာက္ဆည္နဲ႔ မင္းဘူး အရပ္ေဒသေတြမွာ ႐ွိရင္စြဲ မြန္နဲ႔ ေပါင္ေလာင္လူမ်ိဳးေတြဆီက ဆည္ေရေသာက္ စပါးစိုက္နည္းကို ခပ္ျမန္ျမန္ သင္ယူတတ္ေျမာက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔လည္း ေတာင္သူ လယ္သမားေတြ ျဖစ္လာ ပါတယ္။ မၾကာခင္ ေတာ႐ိုင္းေတြကို ခုတ္ထြင္႐ွင္းလင္းၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေျမ ဧရိယာကို ဆည္ေျမာင္းေတြနဲ႔ ေရသြင္းၿပီး ယပ္ေတာင္ျဖန္႔လိုက္သလို ေ႐ႊဘို၊ မံု႐ြာ၊ ပခုကၠဴ၊ စစ္ကိုင္း၊ မႏၱေလးနဲ႔ ေတာင္တြင္းေဒသေတြမွာ လယ္စိုက္ ၾကတယ္။ ေျမၾသဇာညံ့တဲ့ အရပ္ေတြမွာ ထန္းဥယ်ာဥ္၊ ကြမ္းသီး ဥယ်ာဥ္ေတြကို စိုက္တယ္။ တႏွစ္မွာ တႀကိမ္ ျမစ္ေရလွ်ံတဲ့ ေဒသေတြမွာ ပဲမ်ိဳးစံု စိုက္တယ္။ ေျမညံ့လြန္းရင္ ေျပာင္းနဲ႔ ႏွမ္းစိုက္တယ္။ စိုက္ပ်ိဳးရာမွာ အေလအလြင့္ မ႐ွိေအာင္ ေျမကို အေသးစိတ္ အသံုးခ်တတ္ပါတယ္။ အဲဒီလို စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ ေျမဧရိယာကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ က်ယ္ျပန္႔ေစဖို႔ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးကို သံုးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခန္းေျခာက္ေဒသ တခုလံုး ေကာက္ပဲသီးႏွံ ျဖစ္ထြန္းလာတာဟာ အလြန္ႀကီးက်ယ္တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈတရပ္ ျဖစ္တယ္။ ဒီကေန႔ ျမန္မာေတြဟာ မိမိတို႔ရဲ႔ ဘိုးဘြားေတြ အဲဒီလို အစြမ္းထက္ပါတယ္လို႔ ဂုဏ္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေကာက္ပဲသီးႏွံ စိုက္ပ်ိဳးတယ္ဆိုရာမွာ ကိုယ့္မိသားစု တႏွစ္ ၀မ္းစာရ႐ံုေလာက္ စိုက္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ေပမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနခြင့္ရလာတဲ့အခါ ျမန္မာလူဦးေရဟာ အလ်င္အျမန္ တိုးတက္လာတယ္။ ဒီေတာ့ စိုက္ခင္းနယ္ေျမကို မခ်ဲ႔မျဖစ္ ခ်ဲ႔ရပါတယ္။ အုပ္စိုးတဲ့ နယ္ေျမကိုလည္း တိုးခ်ဲ႔ႏိုင္တယ္။ အရင္းမူလျပဳတဲ့ ေဒသအျပင္ တိုးလာတဲ့ ေဒသကို ေပါင္းစပ္လို႔ ခရစ္ ၁၁ ရာစုႏွစ္ အလယ္က စၿပီး ႏိုင္ငံဟု ထင္႐ွား ေပၚေပါက္ၿပီး ႏိုင္ငံထူေထာင္ရာမွာ ပထမဆံုး ထင္႐ွားတဲ့ မင္းဟာ အနိ႐ုဒၶ ေခၚ အေနာ္ရထာမင္းေစာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆည္ေရေသာက္ လယ္စိုက္တာကို မြန္တို႔က စတယ္လို႔ သိရတယ္။ ျမန္မာတို႔က ဆည္ေရေသာက္ လယ္စနစ္ကို အလ်င္အျမန္ နည္းယူတတ္ေျမာက္ၿပီး ျမန္မာ့အလယ္ပိုင္း လြင္ျပင္အႏွ႔ံ ၿမိဳ႔႐ြာ တည္ေထာင္ကာ ဆည္ေရေသာက္ လယ္ေတြ တိုးခ်ဲ႔ခဲ့တယ္။ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးစားႏိုင္လို႔လည္း ခန္းေျခာက္ေဒသနယ္ တခုလံုးနီးနီး ေကာက္ပဲသီးႏွံ ျဖစ္ထြန္းလာတာ ျဖစ္တယ္။ ၁၁ ရာစုႏွစ္မွာ ေနာက္ထပ္ နယ္ခ်ဲ႔ ႏိုင္တဲ့အခါ ျမန္မာနယ္ဟာ ေျမာက္ဘက္ကို ဗန္းေမာ္အထိ၊ ေတာင္ဘက္ကို ဘိတ္ အထိ က်ယ္ျပန္႔လာတယ္။ အဲဒီအခါက ပင္လယ္ရပ္ျခား ေရာင္း၀ယ္မႈမွာ အခ်က္အခ်ာျဖစ္တဲ့ စလင္ အငူကိုပါ ေခတၱခဏ သိမ္းယူႏိုင္တဲ့အထိ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလူ ေတာင္ဘက္ကို ခ်ဲ႔ထြင္ႏိုင္လို႔ ခရစ္ ၁၁၆၅ မွာ သီရိလကၤာႏိုင္ငံနဲ႔ စစ္မက္ျဖစ္ပြါးခဲ့ရပါတယ္။

ေဒါက္တာသန္းထြန္း
[မံုေ႐ြးစာအုပ္တိုက္ထုတ္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းရဲ႔ ျမန္မာသမိုင္းပံု စာအုပ္၊ ပထမအႀကိမ္၊ ဇူလိုင္၊ ၂၀၀၄မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါတယ္။]

ဦးဉာဏိႆရ ေျပာတဲ့ ဧည့္သည္ ျမန္မာတို႔ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္းဆရာေတာ္ေျပာသြားတဲ့ ဧည့္သည္ေတြအေၾကာင္း နည္းနည္း ေျပာၾကည့္မယ္။ ၈-ရာစု၊ ၉-ရာစု ေလာက္က သမိုင္းေၾကာင္း တခ်ိဳ႔ကို မေျပာေသးဘူး။ ေလာေလာဆယ္ က်ေနာ့္ကြန္ပ်ဴတာမွာရွိတဲ့ စာအုပ္ တစ္အုပ္က စာမ်က္ႏွာကိုပဲ အရင္ၾကည့္ဦးမယ္။ ဒီစာမ်က္ႏွာက ေဒါက္တာသန္းထြန္းေရးတဲ့ `ျမန္မာ့သမိုင္း ေျမပံုမ်ား´ ဆိုတဲ့ စာအုပ္ရဲ့ ပထမဆံုး စာမ်က္ႏွာပါ။ (၁၇) ရာစုဆိုတာ ၁၆၀၀ ေက်ာ္ႏွစ္မ်ားကို ဆိုလိုတယ္လို႔ လူတိုင္းသိၾကမယ္ထင္တယ္။ အဂၤလိပ္၀င္လာတာ (၁၉) ရာစု .. ။ဦးဉာဏိႆရ ေျပာတဲ့ ဧည့္သည္

ေဒါက္တာအရွင္ဉာဏိႆရ က ဒီလိုေျပာသြားတာကို voice weekly မွာ ဖတ္လိုက္ရတယ္။

.. “တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဗုဒၶဘာသာ ေရာက္တာႏွစ္၂၀၀၀ရွိၿပီ။  ခရစ္ယာန္ေတြ၊ အစၥလာမ္ေတြ ေရာက္လာတာက အဂၤလိပ္ဝင္မွ ေရာက္လာတာ။ အဲဒီေနာက္မွ ေရာက္လာတာ ဆိုေတာ့ ႏွစ္တစ္ေထာင္မေျပာနဲ႔ တစ္ရာ တစ္ရာ့ငါးဆယ္ေလာက္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ဒါကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာက အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံပါ။ အဲဒီလို Invade လုပ္ၿပီးေတာ့ ဝင္ေရာက္လာၾကတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြ၊ Migrate လုပ္ၿပီးေတာ့ ဝင္ေရာက္ လာၾကတဲ့ လူေတြက ဧည့္သည္ေတြ။” …..EAD ALL HERE @ ဦးဉာဏိႆရ ေျပာတဲ့ ဧည့္သည္ ျမန္မာတို႔ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္း

5 Responses to “The First Burmese Migrants’ invasion from China, to colonize and settle in Pagan ျမန္မာတို႔ ဗဟိုျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္း”

  1. drkokogyi Says:

    ပ်ဴသား ပ်ဴေျမးက ပ်ဴမျဖစ္ဘဲ ဗမာျဖစ္လာတာကုိ စိတ္ဝင္တစား ေစာင့္ဖတ္ေနပါတယ္၊ ကုိမုိးသီး။
    က်ေနာ္အေသအခ်ာ ယုံၾကည္တာက သမုိင္းကုိ ဘယ္သူကမွ ျပင္လို႔ ေျပာင္းလုိ႔၊ လိမ္လို႔ ညာလုိ႔ မရဘူး။ လူမ်ိဳးတုိင္းက သမုိင္းကုိ အရွိအတုိင္း ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ လက္ခံၾကရပါမယ္။ မိမိတုိ႔၏ ႏွလုံးသားတံခါးနဲ႔ အသိညာဏ္တံခါးကို အစဥ္ဖြင့္ထားရမယ္။ ပိတ္ထားလုိ႔ မရဘူး။ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။
    ကုိယ့္ဘုိးေဘးက ကုလားျဖစ္တယ္ဆုိရင္ ကုလားမဟုတ္ဘူးေျပာလုိ႔ မရသလုိ၊ တရုတ္ျဖစ္တယ္ဆုိရင္လည္း တရုတ္မျဖစ္ဘူး ေျပာလုိ႔ မရပါဘူး။ သီးျခားလူမ်ိဳးျဖစ္တယ္ဆုိရင္လည္း ကုလားနဲ႔ တရုတ္က အေနသာႀကီးပါ။
    သမုိင္းက ဘက္မလုိက္ဘူး။ ခ်စ္သူ မုန္းသူ မရွိဘူး။ ဇာတိေသြး၊ ဇာတိမာန္ဆုိတာကုိ သမုိင္းက မသိဘူး။ သမုိင္းက အခ်က္အလက္ဘဲ သိတယ္။ သမုိင္းမွာ အခ်က္အလက္ဘဲ ရွိတယ္။
    က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ႏုိင္တာက ႏွစ္ခုဘဲ။
    သမုိင္းက သခၤန္းစာယူသင့္တာကုိ သခၤန္းစာယူျခင္းနဲ႔ အတုယူသင့္တာကုိ အတုယူျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။
    အေရးအႀကီးဆုံးက သမုိင္းသခၤန္းစာနဲ႔ သမုိင္းအတုယူစရာေတြကို လက္ရွိလူ႔အဖဲြ႔အစည္းထဲမွာ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိအသုံးခ် က်င့္သုံးႏုိင္ၾကမလဲဆုိတာသာ ျဖစ္တယ္။

    Moethee Zun
    December 7 at 7:35pm ·
    ဗမာ ဆိုသည္မွာ ပ်ဴ႔သား ပ်ဴ႔ေျမး (၁)
    က်
    ေနာ္တို႔ ေက်ာင္းသားဘဝမွာ သင္ဖူးၾကားဖူး ခဲ့တာက ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က ဆိုတဲ့ အယူအဆျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က စာတန္းကို ေရးသားခဲ့သူကေတာ့ ကိုလုိနီေခတ္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္က အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး ပါေမာကၡ ဂ်ီအိပ္ခ်္လုစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာရာဇဝင္မွာေတာ့ ျမန္မာအစ တေကာင္းကလို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အယူအဆ ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ တေကာင္းဆိုတာ ပ်ဴၿမိဳ႔ေဟာင္းတခုပါ။

    ၁၉၃၁ ခုႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး ပါေမာကၡလုစ္ရဲ့ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္ကဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ တျဖည္းျဖည္း ၾသဇာ ႀကီးမားလာခဲ့ပါတယ္။ ပါေမာကၡလုစ္ရဲ့ အယူအဆက ဒီလိုပါ။ ေအဒီ ၈၃၂ ခုမွာ ပ်ဴေတြရဲ့ ႏုိင္ငံကို ယူနန္နယ္က နန္ေစာ ေတြ ဝင္တုိက္လို႔ အလံုးစံုပ်က္သုန္းတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲသလို ပ်က္သုန္းသြားတာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္အလယ္ပုိင္း ေျမျပန္႔ေဒသႀကီး တခုလံုးဟာ လစ္လပ္နယ္ေျမႀကီး ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ အဲဒီ လစ္လပ္ေနတဲ့ ေနရာႀကီးကို ဝင္ေရာက္ သိမ္းပုိက္ သူမ်ားကေတာ့ ယူနန္နယ္က ျမင္းစီး မန္လူရုိင္း ေတြျဖစ္တယ္။ မန္လူရိုင္းမ်ဳိးႏြယ္ဆိုတာက နန္ေစာ လက္ေအာက္ခံ လူမ်ဳိးငယ္ တမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ နန္ေစာေတြ စစ္တုိက္ထြက္ရင္ အတူလုိက္ပါၿပီး စစ္တုိက္ေပးရတဲ့သူေတြ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ မန္လူရုိင္း မ်ဳိးႏြယ္ေတြဟာ အျပာေရာင္ ေဘာင္းဘီရွည္ဝတ္ၿပီး ပန္းေရာင္ေခါင္းေပါင္းကို ေပါင္းတယ္။ ေခါင္းေပါင္းစကို ဦးေခါင္းေနာက္မွာ တြဲလြဲခ်ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဆိုပါ မန္လူရုိင္းမ်ဳိးႏြယ္ေတြဟာ နန္ေစာေတြနဲ႔ အတူ စစ္လုိက္တုိက္ရင္း ျမန္မာျပည္ လြင္ျပင္ႀကီးကိုလည္း ေရာက္ဖူးသိဖူးထားတယ္လို႔ ပါေမာကၡလုစ္က ဆိုပါတယ္။

    ေအဒီ ၈၃၂ ပ်ဴႏုိင္ငံပ်ဴလူမ်ဳိးေတြ အပ်က္မွာ နန္ေစာ လက္ေအာက္မွာ မေနလိုေတာ့တဲ့ မန္အရုိင္းႏြယ္ေတြဟာ ကေန႔ ေခတ္ ရွမ္းျပည္ကိုျဖတ္ၿပီး ေက်ာက္ဆည္ေဒသကေန ျမန္မာျပည္လြင္ျပင္ကို ဝင္လာတယ္။ အေျခခ်တယ္။ ေအဒီ ၈၅ဝ ေလာက္မွာ အေျခတက် ျဖစ္ဟန္ရိွတယ္။ ေနာက္ ပုဂံျပည္ႀကီးကို တည္ေထာင္တယ္။ ဒါဟာ လုစ္ရဲ့ မွန္းဆခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပါေမာကၡလုစ္ရဲ့ အယူအဆအတုိင္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အေနာ္ရထာမင္းဟာ မန္လူရုိင္း အဆက္အႏြယ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ မန္ ဆိုတဲ့ အမည္ကေနတဆင့္ ျမန္မာ ဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္လို႔ လုစ္က ေျပာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ပ်ဴေတြ မရိွေတာ့ဘူး မ်ဳိးတုံးသြားၿပီ ဆိုတဲ့ သေဘာကိုလည္း လုစ္က ေျပာပါတယ္။

    က်ေနာ္တို႔လည္း ငယ္ငယ္တုန္းကစလို႔ တကၠသိုလ္ေရာက္တဲ့အထိ ပါေမာကၡလုစ္ရဲ့ အယူအဆကိုသာ ထိေတြ႔ခဲ့ရတာ ဆိုေတာ့ ျမန္မာအစေက်ာက္ဆည္က ဆိုတာပဲမွန္တယ္၊ အေနာက္တုိင္းက သိပံၸနည္းက်တဲ့ သုေတသနစနစ္မ်ဳိးကေန ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ ရလဒ္လို႔ ထင္ခဲ့ပါတယ္။ ဗမာမိဘဘိုးဘြားေတြ ေျပာေျပာေနတဲ့ ျမန္မာအစ တေကာင္းက ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ပံုျပင္ဆန္တယ္လို႔ေတာင္ ထင္ခဲ့မိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္ ေလာက္အထိ ပါေမာကၡလုစ္ရဲ့ ေက်ာက္ဆည္ အယူအဆကိုပဲ လက္ကိုင္ထားေနဆဲပါ။ ဒါေပမဲ့ သုေတသီ ဘုန္းတင့္ ေက်ာ္ရဲ့ “ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ ေက်ာ္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့သမုိင္း” စာအုပ္ႏွစ္အုပ္တြဲကို ေလ့လာအၿပီးမွာေတာ့ ပါေမာကၡ လုစ္ရဲ့ ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က အယူအဆဟာ လံုးလံုးမွားေနေၾကာင္း သိခြင့္ရလုိက္ပါေတာ့တယ္။

    ဒီစာကို ေရးရတဲ့ အေၾကာင္းက ဒီလိုပါ။ ၂ဝ၁၅ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁၁ ရက္ထုတ္ ဆဲဗမ္းေဒးသတင္းစာအြန္လုိင္းမွာ ေဆာင္းပါး ရွင္ ခ်မ္းၿငိမ္းရဲ့ “ႏွစ္တရာမက ေထာင္ေသာင္းခ်ီ၍” ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးကို ဖတ္အၿပီးမွာ ပ်ဴနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အမွန္အတုိင္း သိၾကေစဖို႔ ဆႏၵရိွလာတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ေဆာင္းပါးက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွစ္တရာျပည့္ အထူးေဆာင္းပါးပါ။

    ေဆာင္းပါးထဲမွာ “အင္အားနည္း၍ ပေပ်ာက္ေတာ့မည္ ပ်ဴလူမ်ဳိး” ေတြကိုလည္း အေနာ္ရထာဘုရင္က ပစ္ပယ္မထား ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္း တေၾကာင္း ပါလာပါတယ္။ က်ေနာ္ တင္ျပလိုတာက ပ်ဴကိစၥပါ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွစ္တရာျပည့္နဲ႔ မသက္ဆုိင္ပါ။
    အင္အားနည္း၍ ပေပ်ာက္ေတာ့မည့္ ပ်ဴလူမ်ဳိးလို႔ ဆိုလုိက္တဲ့အတြက္ စာဖတ္သူေတြၾကားမွာ ပ်ဴဟာသတ္သတ္၊ ဗမာ ျမန္မာဟာ သတ္သတ္၊ မတူဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆ ထပ္ၿပီးအျမစ္တြယ္သြားမွာ စိုးရိမ္မိပါတယ္။ ပါေမာကၡလုစ္ ေျပာခဲ့သလို ပ်ဴလူမ်ဳိးဟာ ပ်က္သုဥ္းသြားတာမဟုတ္ဘဲ ဆက္ၿပီးတည္ရိွေနခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္း အဆက္ဆက္မွာေတာ့ ပ်ဴဆိုတဲ့ အမည္အစား ဗမာ၊ ျမန္မာ အသံုးအႏႈန္းက ပိုၿပီး အသံုးတြင္က်ယ္လာတာေၾကာင့္ အခုေခတ္မွာ ျမန္မာဆိုၿပီး ဆက္လက္ တည္ရိွေနတာကို စာဖတ္သူမ်ား သိေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သုေတသီ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ စာအုပ္မ်ားက ေျပာျပတဲ့ ပ်ဴဗမာ ပ်ဴျမန္မာ သမုိင္းကို က်ေနာ္က တဆင့္ျပန္ေျပာ ျပန္တင္ျပရျခင္းပါ။

    သုေတသီ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ ပ်ဴဗမာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စာတန္းကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အမရေဆာင္၊ သမုိင္းသုေတသန ဦးစီးဌာနမွာ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာ ဖတ္ၾကားပါတယ္။ အဲဒီမွာ သမုိင္းပါေမာကၡ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာသန္းထြန္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။ “အခုစာတမ္းဖတ္ပြဲမွာ ဦးေက်ာ္ဇင္ (ဘုန္းတင့္ေက်ာ္) စာတမ္း အလြန္ ေကာင္းပါတယ္။ ဦးေက်ာ္ဇင္တင္ျပတဲ့ သုေတသန အသစ္ေတြအရ ဂ်ီအိပ္ခ်္လုစ္ ေျပာခဲ့တဲ့ ဗမာအစ ေက်ာက္ဆည္က အယူအဆမွားေၾကာင္း ေတြ႔ရပါတယ္။ သုေတသန လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ မွားတာကို ပယ္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လုစ္ရဲ့ ဗမာအစ ေက်ာက္ဆည္က အယူအဆကို ပယ္ၿပီး ျမန္မာ့သမုိင္းကို က်ေနာ္တို႔ အသစ္ျပန္ေရး ရပါလိမ့္မယ္။”

    ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ စာအုပ္ႏွစ္တြဲကေတာ့ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္မွာ အမ်ားသူငါဖတ္ဖို႔ ပံုႏိွပ္စာအုပ္ျဖစ္လာပါတယ္။ ပ်ဴကိစၥကို ပိုၿပီး စိတ္ဝင္စားလာရတာကလည္း ဒီလိုပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေလာက္က မႏၱေလးက အသိလူတခ်ဳိ႔နဲ႔ ဂ်ာနယ္လစ္တခ်ဳိ႔ အစည္းအေဝး တခုတက္ဖို႔ ဘန္ေကာက္ကို ေရာက္လာပါတယ္။ သူတို႔ေရာက္လာေတာ့ က်ေနာ့္အိမ္မွာ တရက္လာဆံုရင္း စကားေျပာျဖစ္ ၾကပါတယ္။ ေျပာတာက ပထမေတာ့ ႏုိင္ငံေရးေၾကာင္းပါ။ အဲသလို ေျပာေနရင္း ဗမာအစ ေက်ာက္ဆည္ က ဇတ္လမ္းကို ေရာက္သြားပါတယ္။ ဗမာေတြဟာ ယူနန္နယ္ မန္အရုိင္း လူမ်ဳိးေတြ၊ ေက်ာက္ဆည္ကေန တဆင့္ဝင္လာ ရင္း ဆင္းသက္တယ္လို႔ က်ေနာ္က ပါေမာကၡလုစ္ရဲ့ အယူအဆအတုိင္း ေဆြးေႏြးေတာ့ အဲတာကို ကဗ်ာဆရာ ကိုတင္သစ္က လက္မခံပါဘူး။ သေဘာမတူပါဘူး။
    ဗမာဟာ ပ်ဴဘဲ၊ ပ်ဴမွန္ရင္ ဗမာပဲလို႔ သူကဆိုပါတယ္။ နန္ေစာရန္ေၾကာင့္ ခရစ္ႏွစ္ ေအဒီ ၈၃၂ မွာ ပ်ဴေတြလံုးလံုး ပ်က္သံုးၿပီး လစ္ဟာေနတဲ့ လစ္လပ္ေနတဲ့ ပ်ဴေနရာေဒသႀကီးကို ယူနန္နယ္က နန္ေစာ လက္ေအာက္ခံ မန္ဆိုတဲ့ အရုိင္း လူမ်ဳိးေတြ ျမင္းစီးၿပီး ေက်ာက္ဆည္နယ္ကို ဝင္သိမ္း၊ ေနာက္ ပုဂံျပည္ကို တည္တယ္ဆိုတာ လုစ္ရဲ့ မွန္းဆခ်က္တခု သို႔မဟုတ္ တီထြင္ ထားတဲ့ ဇတ္လမ္းသာျဖစ္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ ဗမာဆိုတာ ပ်ဴ႔သား ပ်ဴ႔ေျမးသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ကိုတင္သစ္က ျပန္ ေဆြးေႏြးရင္း သုေတသီ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ စာအုပ္ကိုဖတ္ဖို႔ ညႊန္းပါတယ္။ သာမန္ညႊန္းတာမ်ဳိးဆိုရင္ က်ေနာ္လည္း ဒီလာက္ႀကီး စိတ္ဝင္စားမိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာသန္းထြန္းလို သမုိင္းပညာရွင္ တဦးကိုယ္တုိင္ ေထာက္ခံ ထားတဲ့ စာတမ္း ျဖစ္တယ္လို႔ သိရတာေၾကာင့္ မွာယူဖတ္ရႈျဖစ္ပါတယ္။

    ေရွးဆရာႀကီးေတြကို ဗမာပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံျခားသားပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေစာ္ကားလိုတဲ့စိတ္ မရိွပါ။ ဒါေပမဲ့ လုစ္ေျပာခဲ့တဲ့ ဗမာအစ ေက်ာက္ဆည္ကဆိုတာ လံုးလံုးမွားယြင္း ေနတယ္ ဆိုတာကို ဒီစာအုပ္ႏွစ္အုပ္ကို ေလ့လာအၿပီး က်ေနာ္ တျဖည္းျဖည္း သေဘာေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။ သမုိင္းသုေတသီ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ ေတြ႔ရိွခ်က္ေတြေၾကာင့္ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္က ျမန္မာျပည္အေၾကာင္း ေလ့လာေနတဲ့၊ စိတ္ဝင္စားတဲ့ မ်က္ႏွာျဖဴ ပညာရွင္ေတြၾကားမွာလည္း အယူအဆ ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ တင္ျပတာကို လက္ခံတဲ့အုပ္စုနဲ႔ လုစ္တင္ျပ ထားတာကိုပဲ ဆက္လက္ဆုပ္ကုိင္ ထားတဲ့ အုပ္စုဆိုၿပီး ျဖစ္သြားတယ္။ က်ေနာ္အခု ျပန္တင္ျပတာက သုေတသီ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ စာအုပ္ႏွစ္တြဲကို ကိုးကား ၿပီး ဗမာဆိုတာ ပ်ဴ႔သား ပ်ဴ႔ေျမးျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို တဆင့္ျပန္လည္ ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

    ဟုိတုန္းက လန္ဒန္တကၠသိုလ္မွာ စီအို ဗလက္ဒင္ဆိုတဲ့ ေရွးဆရာႀကီး တဦးရိွခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီဆရာႀကီးဟာ မြန္ ေရွး ေက်ာက္စာ ကြ်မ္းက်င္သူပါ။ မေလးရွားမွာ အေတာ္ၾကာေနခဲ့ဘူးပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေနခဲ့ဘူးပံု မေပၚပါဘူး။ အဲဒီ ေခတ္တုန္းက လုစ္တို႔ ျမန္မာျပည္က လွမ္းပို႔လုိက္တဲ့ မင္ကူးေက်ာက္စာေတြကို ေဖာ္ဖို႔ ဆရာဗလက္ဒင္ ႀကိဳးစားခဲ့ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စကားလံုး တခ်ဳိ႔ကိုသာ ေဖာ္ႏုိင္ၿပီး အဲဒီမင္ကူးေက်ာက္စာေတြရဲ့ အဓိပၸါယ္နဲ႔ သဒၵါကို မေဖာ္ေပးႏုိင္ခဲ့ ပါဘူး။ ဒါေတြကို အခု ေခတ္မွာ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က ျမန္မာပညာရွင္မ်ား အကူအညီနဲ႔ (ေရွးျမန္မာဆရာေတြ ပညာရွင္ေတြ ေဖာ္ထုတ္ထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြလည္း ပါပါတယ္) အေတာ္မ်ားမ်ား ေဖာ္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲသလို ေဖာ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားမ်ားအရ ေရွးပ်ဴစာ ဆိုတာ တကယ္တမ္းေတာ့ အလြန္ေရွးက်တဲ့ ဗမာစာလို႔ပဲ ဆိုရမွာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ လုစ္က အဲဒီေက်ာက္စာမ်ားကို ဗမာစာနဲ႔ မတူေသာ ေရွးေဟာင္း ပ်ဴစာလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ ပ်ဴဟာ ေအဒီ ၈၃၂ ကတည္းက ပ်က္သုန္း သြားခဲ့ၿပီ လို႔လည္း သူက ေျပာဆိုသတ္မွတ္ ထားတာကိုး။

    ပါေမာကၡ လုစ္က ဝန္ခံထားတာ တခုရိွပါတယ္။ ဗမာအစ ေက်ာက္ဆည္ကဆိုတဲ့ စာတမ္းကို ေရးသားတုန္းမွာ သူအဓိက လက္စြဲထားၿပီး ကိုးကားခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းကေတာ့ တရုတ္ မန္ရႈက်မ္းလို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီ မန္ရႈက်မ္း ဘယ္ေလာက္ ခုိင္မာ တယ္ မခုိင္မာဘူး ဆိုတာကို သုေတသီ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က သက္ေသျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ သူလည္း မန္ရႈအျပင္ တျခားေသာ တရုတ္ မွတ္တမ္းေတြ၊ အျခားေခတ္ၿပိဳင္ မွတ္တမ္းေတြကို ေလ့လာၿပီး မွ အခုလို တင္ျပတာလို႔ သိရပါတယ္။
    မူလ မန္ရႈက်မ္းကို ေရးသားခဲ့တာက အေနာက္တုိင္းႏွစ္ ေအဒီ ၈၆၄ ခုလို႔ ဆိုပါတယ္။ အခု ဒီစာေရးေနတာက ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ဆိုေတာ့ အဲဒီမန္ရႈက်မ္း ျပဳစုခဲ့တာဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၅၁ ႏွစ္ရိွသြားပါၿပီ။ အဲဒီက်မ္းဟာ တရုတ္နန္းေတာ္မွာ ရိွေနရင္းက ေအဒီ ၁၅ ရာစုမွာ နန္းေတာ္အတြင္းကေန ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ မူလ ေအာ္ရီဂ်င္နယ္ မွတ္တမ္း ေပ်ာက္ဆံုးသြားတာေပါ့။ အဲသလို ရိွရင္းကေန ၁၈ ရာစုထဲ ေရာက္ေတာ့ တရုတ္နန္းေတာ္က မန္ရႈက်မ္းကို ျပန္လည္ ျပဳစုပါတယ္။ ျပဳစုတဲ့အခါမွာ မူလက်မ္းက မရိွေတာ့ဘူးဆိုေတာ့ တျခားေသာ ေခတ္အဆက္ဆက္က တရုတ္ မွတ္တမ္းမ်ားထဲက မန္ရႈက်မ္းနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္စပ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္တန္ရာရိွသည္၊ ဟုတ္ေလာက္သည္ဟု ယူဆဖြယ္ရာရိွတဲ့ အခ်က္ေတြကို ျပန္ကူး ေရးထည့္ရင္း မန္ရႈမွတ္တမ္းအသစ္ ဆိုတာကို အဂၤလိပ္ႏွစ္ ၁၇၇၄ ခုႏွစ္မွာ ပံုႏိွပ္ ထုတ္ေဝခဲ့ ပါတယ္။ တရုတ္အယ္ဒီတာ ေတြကိုယ္တုိင္ ျပန္လည္အသစ္ေရးတဲ့ အဆိုပါ မန္ရႈမွတ္တမ္းသစ္မွာ အားနည္းခ်က္ေတြ မေသခ်ာ မေရရာတာေတြ ပါေနတယ္ဆိုတာ ဝန္ခံထားပါတယ္။ တခါ အသစ္ ျပန္ေရးတဲ့ မန္ရႈမွတ္တမ္းမွာလည္း ေနာက္ပုိင္းေတာ့ မိတၱဴပြားေတြ ထပ္ၿပီးေပၚလာ ျပန္ပါတယ္။ ပါေမာကၡလုစ္ ကိုးကားခဲ့တဲ့ မန္ရႈ မွတ္တမ္းဟာ ေအဒီ ၈၆၄ ခုကေရးခဲ့တဲ့ မူလေအာ္ရီဂ်င္နယ္ မဟုတ္သလို ၁၇၇၄ မွာအသစ္ျပန္ေရးတဲ့ မွတ္တမ္းလည္း မဟုတ္ဘဲ အဲဒီအသစ္ကိုမွ ေနာက္ထပ္ ျပန္ပြားၿပီးေရးတဲ့ မိတၱဴ မ်ားစြာထဲက တခုျဖစ္ေနတယ္ ဆိုတာကို ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က ေထာက္ျပပါတယ္။

    ကုိင္း၊ ဒါျဖင့္ရင္ ေအဒီ ၈၆၄ မွာ ေရးခဲ့တဲ့ မူလဘူတ မန္ရႈက်မ္းကေကာ ဘယ္ေလာက္ ခုိင္ခံ့သလဲ။ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ေထာက္ျပပါတယ္။ ေအဒီ ၈၆၂ မွာ ယူနန္နယ္က နန္ေစာေတြ တရုတ္လက္ေအာက္ခံ အန္နမ္ၿမိဳ႔ကို ဝင္တုိက္ပါတယ္။ အန္နမ္ဆိုတာ ကေန႔ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံက ဟႏိြဳင္ၿမိဳ႔ပါပဲ။ တႏွစ္ေလာက္ ဝန္းရန္လုပ္ႀကံၿပီး ေအဒီ ၈၆၃ မွာ ေအာင္ႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီ စစ္ပြဲမွာ အန္နမ္ တရုတ္ဘုရင္ခံ က်ဆံုးပါတယ္။ လက္ကိုမွ်ားမွန္ၿပီး အသက္မေသ ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္သြားတဲ့ တရုတ္ စစ္သူႀကီးကေတာ့ ဖန္ေခ်ာ ဆိုသူျဖစ္ပါတယ္။ သူက ေအဒီ ၈၆၄ မွာ တရုတ္ဧကရာဇ္ကို ျဖစ္ေၾကာင္းရယ္ ကုန္စင္ အစီရင္ခံစာတင္ဖို႔ ေရးသားရင္းက မန္ရႈမွတ္တမ္း ဆိုတာ ေပၚလာျခင္းျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီႏွစ္မွာပဲ ဖန္ေခ်ာဟာ အန္နမ္နယ္ကို ျပန္သြားၿပီး (နန္ေစာတို႔ ဆုတ္ခြါသြားခဲ့ၿပီး) ဇူလုိင္လနဲ႔ ၾသဂုတ္လအတြင္းမွာ အန္နမ္နယ္က လူမ်ဳိးစု ေခါင္းေဆာင္ေတြ ရြာသူႀကီးေတြကို ေမးခြန္းေတြ ေပးေဝၿပီး သူသိလိုတာေတြကို ေျဖေစခဲ့ပါတယ္။ ရလာတဲ့ အေျဖေတြေပၚမွာ အေျခတည္ၿပီး အစီရင္ခံစာ ျပန္ေရးရင္းက မန္ရႈမွတ္တမ္းဆိုတာ ျဖစ္လာျခင္းပါ။

    ေနာက္တခ်က္က ဖန္ေခ်ာအေနနဲ႔ ဒီမန္ရႈက်မ္းကို အခ်ိန္ယူေရးသားတာ မဟုတ္ဘဲ လပုိင္းအတြင္းမွာ အၿပီးေရးသားၿပီး တရုတ္ဘုရင္ဆီကို အလွ်င္အျမန္ ျပန္ပို႔ရတာဆိုေတာ့ အားနည္းခ်က္ေတြ အမ်ားအျပား ရိွႏုိင္ပါတယ္။ အျမန္ပို႔ဖို႔ လိုတာ ကလည္း ဖန္ေခ်ာ အေနနဲ႔ သူစစ္ရံႈးခဲ့တဲ့ နန္ေစာအုပ္စုကို တရုတ္ဘုရင္က ျမန္ျမန္လက္တုန္႔ျပန္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရိွေနဟန္တူပါတယ္။ အဲဒီ မန္ရႈ မွတ္တမ္းထဲမွာ တကယ္တန္းေတာ့ ပ်ဴ အေၾကာင္း အနည္းအပါး ေလာက္သာ ပါပါတယ္။ အဲဒီပ်ဴေတြ အေၾကာင္းကို အန္နမ္နယ္က ရြာလူႀကီးေတြရဲ့ ေျပာျပခ်က္အရ ေရးသားထားျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က ဒီလိုေထာက္ျပပါတယ္။ အန္နမ္နယ္က လူမ်ဳိးစုေခါင္းေဆာင္ သာမန္ရြာလူႀကီးေတြက ဟႏိြဳင္ကေန ခရီးေဝး လြန္းတဲ့ ပ်ဴေဒသကို မေရာက္ဘူးဘဲ ဘာေၾကာင့္ ဒီအေၾကာင္းေတြကို ေျပာျပႏုိင္တာလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္ပါ။
    နန္ေစာ အင္အားေကာင္းတဲ့ ယူနန္ေဒသကို ျဖတ္ၿပီးေတာ့မွ ပ်ဴေဒသကို ေရာက္မွာဆိုေတာ့ ဟႏိြဳင္ အနီးတဝိုက္က တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ရြာလူႀကီးေတြ ကိုယ္၌က တဆင့္စကားနဲ႔ သူတို႔သိထားတာကို ျပန္ေျပာျပတာပဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ ေနာက္ က်မ္းျပဳစုတဲ့ စစ္သူႀကီးဖန္ေခ်ာ ကုိယ္တုိင္ကလည္း ပ်ဴေဒသကို ပ်ဴႏုိင္ငံကို မေရာက္ဖူးတဲ့သူ ျဖစ္ေနျပန္တယ္။ အဲတာေၾကာင့္ ေအဒီ ၈၆၄ မွာေရးသားျပဳစုခဲ့တဲ့ ေအာ္ရီဂ်င္နယ္ မန္ရႈမွတ္တမ္းကိုယ္၌ သည္ပင္လွ်င္ မေရရာတာေတြ၊ ခန္႔မွန္းထားတာေတြ၊ တဆင့္စကားေတြ၊ အျငင္းပြားဖြယ္ရာေတြ၊ အမွားေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ ေနမယ္လို႔ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က ေထာက္ျပပါတယ္။

    ပါေမာကၡလုစ္ ကိုးကားတာ ၁၈ ရာစု ေနာက္ျပန္ေရးကမွ တဆင့္ ထပ္ပြားလာတဲ့ မန္ရႈမိတၱဴပြားေတြထဲက တေစာင္ ျဖစ္ေန ေလေတာ့ ကိုးကားေျပာဆိုဖို႔ မခုိင္လံုဘူး ပိုဆိုးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲသလို မခုိင္လံုတဲ့ မွတ္တမ္းကို လုစ္က ျမန္မာအစ ေက်ာက္ဆည္က စာတမ္းကိုေရးတဲ့အခါမွာ ဘာေၾကာင့္ အဓိက ရင္းျမစ္အျဖစ္ သံုးတာလဲ။ ဒါက ဘုန္းတင့္ေက်ာ္ရဲ့ ေမးခြန္းပါ။ ပါေမာကၡ လုစ္ကိုယ္တုိင္ သည္ပင္လွ်င္ ဦးကုလား မဟာရာဇဝင္နဲ႔ မွန္နန္းရာဇဝင္ေတြဟာ ပါးစပ္ ရာဇဝင္ေတြ၊ ရာဇဝင္အူေပါက္ေတြသာ မ်ားေနတာျဖစ္ေနလို႔ သုေတသန လုပ္ငန္းေတြမွာ မသံုးသင့္ဘူးလို႔ မၾကာခဏ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အခု သူက်ေတာ့ ဘာျဖစ္လို႔ ေနာက္ေရး မိတၱဴပြား မန္ရႈကို Main source အျဖစ္ သံုးရတာလဲလို႔ ဘုန္းတင့္ေက်ာ္က ျပန္လည္ျငင္းခ်က္ ထုတ္ပါတယ္။ ေနာက္ ကိုလိုနီေခတ္တုန္းက လုစ္ကို ေရွးပ်ဴဗမာေက်ာက္စာေတြ၊ ေရွးတရုတ္ မွတ္တမ္းေတြ ဖတ္ရာမွာ ကူညီခဲ့တဲ့ ျမန္မာပညာရွင္ေတြျဖစ္တဲ့ ဆရာႀကီး ဦးသာျမတ္၊ ေက်ာက္စာဝန္အထူးအရာရိွ ဦးျမ၊ တရုတ္ စာေတာ္ဖတ္ ဦးရည္စိန္ စသူတို႔ရဲ့ အကူအညီေတြကို လုစ္ ယူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဆရာႀကီးေတြ ေထာက္ျပခဲ့တဲ့ ပ်ဴနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားစြာကို ျမန္မာအစေက်ာက္ဆည္က စာတမ္း ေရးတဲ့အခါမွာေတာ့ လုစ္ ပယ္ခ်ခဲ့တယ္ မ်က္ကြယ္ျပဳခဲ့တယ္လို႔လည္း သိရျပန္ပါတယ္။

    ေဇာ္မင္း
    ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

  2. drkokogyi Says:

    Read my article in Wikipedia about Pyu city-states@ https://en.wikipedia.org/wiki/Pyu_city-states

  3. drkokogyi Says:

    Read my article in Wikipedia about Migration period of ancient Burma @ https://en.wikipedia.org/wiki/Migration_period_of_ancient_Burma

  4. drkokogyi Says:

    Sein Htay
    4 hrs ·
    အိမ္ရွင္ ဧည့္သည္ဆိုၿပီး ေသြးခြဲစကားေျပာခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ႀကီး
    ေရာ အိမ္ရွင္အစစ္အမွန္ဟုတ္ရဲ႕လားေသခ်ာစဥ္းစားပါဦး။
    တရားသေဘာအရ ၾကည့္ရင္ဒီကမ႓ာေျမေပါ ္ေရာက္ရွိလာတဲ့
    လူသားမွန္သမွ် အေစာေရာက္တာနဲ႔ ေနာက္က်တာပဲကြာ
    တာပါ။ စကနဦးပိုင္ဆိုင္တာက ဘုရားရွင္ပဲျဖစ္တယ္။
    ဒါေၾကာင့္လူေတြေသၿပီးၾကရင္လည္း ဘုရားရွင္ထံပဲျပန္ၾက
    ရတယ္။ ဒါကိုတရားျပတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ကိုယ္၌က လူအခ်င္းခ်င္း
    ႏွိမ့္ခ် အိမ္ရွင္ ဧည့္သည္ဆိုၿပီးေသြးခြဲေပးေနတာ ျမင္ရ
    ေတာ့ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတယ္။
    ကခ်င္ ဂ်င္းေဖာ တို႔က တိဘက္ ကေန ယူနန္ကိုျဖတ္ၿပီး ၁၅ရာစု ၁၆ရာစုမွာ ျမန္မာျပည္ အထက္ပိုင္း ေရာက္တယ္ (တိဘက္ ယူနန္ တရုတ္ႏြယ္ေတြ)
    ကယား (ကရင္နီ) က မြန္ဂိုးလီးယားႏြယ္ေတြ … ဘီစီ ၇၀၀ ေက်ာ္တုန္းက ကယားျပည္ဘက္ ေရာက္လာတယ္။ သူတို႔ သမိုင္းမွာ အိႏၵိယနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈ အႀကီးႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္တဲ့။
    ကရင္ေတြကလည္း မြန္ဂုိးလီးယားႏြယ္ေတြ … ဗမာေတြ မြန္ေတြ ျပည္တြင္းမေရာက္ခင္ ပေဝသဏီကတည္းက ျပည္တြင္းေရာက္ေနၾကၿပီ တဲ့
    ခ်င္း ေတြ ဇိုမီးေတြက တိဘက္တိုဘားမင္းေတြ … ဗမာျပည္အထက္ပိုင္း ခ်င္းတြင္းျမစ္ဝွမ္းမွာ၉ရာစုေလာက္က အေျခခ် ေနထုိင္လာခဲ့သလို အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇိုရမ္ မာဃလန္း အာသံ မဏိပူရဘက္ နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏို္င္ငံတို႔ မွာလည္း အမ်ားႀကီး
    မြန္ေတြဗမာျပည္ထဲေရာက္တာ အေတာ္ကို ေစာတာ … BC 1500 ေလာက္ကတည္းက … သမိုင္းမွာ ဗမာနဲ႔ေခတ္ၿပိဳင္ … ယဥ္ေက်းမႈ ေစာခဲ့တယ္ … ဘာသာစာေပ ေစာခဲ့တယ္။ တရုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ဘက္ကေန ေျပာင္းလာၾကတာ … ဘာသာစာေပအရလည္း အိႏၵိယ ျဗဟၼီစာေပကေန တိုက္ရိုက္ဆက္ခံ … အဲဒီကေနမွ ဗမာစာေပ ထပ္မံထြန္းကားလာတာ … သမိုင္းမွာ ရွိခဲ့တဲ့ ပ်ဴေတြဆိုတာ ဘယ္သူျဖစ္မလဲ အျငင္းပြားေနၾကဆဲပါ။ ယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာႀကီးတဲ့ တရုတ္ႏြယ္ဖြားေတြေပ့ါ။ ဘာသာ စာေပ ယဥ္ေက်းမႈ အားျဖင့္ အိႏၵိယ လႊမ္းမိုးမႈလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။
    ရခို္င္ ဆိုတာက အီႏၵိယႏိုင္ငံ အိႏၵဴ ဂဂၤါဘက္ကေန လာတဲ့ အင္ဒို အာရိယန္ေတြ … ဗမာျပည္ထဲမေရာက္ခင္ အိႏၵိယအေရွ႕ပိုင္းက မြန္ဂိုလိြဳက္ ေတြနဲ႔ ေပါင္းစပ္ေရာေႏွာခဲ့ေသးတယ္ တဲ့။ BC 3000 ေက်ာ္ကတည္းက မင္းေနျပည္ေတြ ရခိုင္တိုင္းမွာ ရွိခဲ့ၿပီးသား တဲ့။
    ရွမ္း ေတြက တရုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းကေန စတင္ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်တဲ့ တိုင္း လူမ်ိဳးေတြ … လက္ရွိ ဗမာျပည္ထဲသာမက ထိုင္း လာအို ဗီယက္နမ္ ကေမာၻဒီးယား အျပင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံထဲမွာလည္း တိုင္းေတြ (ရွမ္းေတြ) ရွိတယ္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ မစတင္မီကတည္းက ျမန္မာျပည္ ေရာက္ေနၾကၿပီ (BC ကာလ ကတည္းက ပဲေပါ့)
    COPY FROM Su Yamin.
    (Languages, Identities, and Education – in Relation to Burma/Myanmar by Dr. Thein Lwin, October 15, 2011)

  5. drkokogyi Says:

    Thant Myint-U
    February 22, 2015 ·
    The origins of the “Myanma”.

    Many people have asked about this, and I thought I would post on what I know.

    First of all, it’s important to remember that ethnicity is an ever changing thing. What it means to be “American” or “Indian” or “German” today is different from 100 or 200 years ago. What is means to be “Myanmar” today may be completely different than in the past.

    Also, it’s important to remember that the history of a language (e.g. Burmese or Myanmar) is not the same as genetic history. People speaking Burmese today may or may not be genetically close to their linguistic cousins.

    That said, I think this is what we know:

    1. A great civilisation existed at Sanxingdui in what is today Sichuan approximately 3,000 years ago. We still know very little about this civilisation. It was distinct from the Yellow River civilisations to the north-west that gave rise to the earliest Chinese dynasties. There is reason to believe that this civilisation included speakers of languages ancestral to the “Tibeto-Burman” languages of today (including Myanmar). The Chinese Qin dynasty annexed this area in 316 BC.

    2. Two significant kingdoms existed in what is today Yunnan and Guizhou approximately 2,000 years ago: Dian and Yelang. It is very probable that the rulers of both spoke “Tibeto-Burman” languages including the ancestral language of Burmese (Myanmar).

    3. Dian was a great bronze-age civilisation. The photograph is of a cowrie-shell container that was buried with a Dian ruler. On top is a horseman. The hairstyle is a hairstyle that has been adopted by many Tibeto-Burman speaking peoples, including in Yunnan and in today’s Myanmar.

    4. The Dian people would have had close ties with people and places in the Irrawaddy valley, including early bronze-age settlements that gave rise to the “Pyu” cities.

    5. Burmese is a Tibeto-Burman language. It is a part of the Burmese-Yi subfamily. It’s closest linguistic relative is “Yi” (formerly known as “Lolo”). I believe the Dian rulers spoke a language ancestral to both Burmese and Yi. Yi is spoken today by about 5 million people in China.

    6. The Dian kingdom gave way in the 600s to the Nanzhao. The Nanzhao created a very large empire from their base in western Yunnan. The Nanzhao conquered part of the Irrawaddy valley in the 800s. I believe the Nanzhao rulers spoke a language similar to modern Burmese and Yi. The Nanzhao were a major power between Tibet and Tang dynasty China.

    7. The period of Nanzhao domination of the Irrawaddy valley was the period that gave rise to the “Myanma” ethnic identity. Very possibly, the “Myanma” identity arose from a relationship between the Nanzhao and the peoples already living in the Irrawaddy valley (e.g. the “Pyu”).

    8. Yunnan under both the Dian and Nanzhao were famous for its horses and its horsemanship.

    9. The word “Myanma” (spelled “Mranma”) first appears in inscriptions in the 11th century. It is possibly a variation of the word “Mrang-ma” or “Myin-ma”. The “Mranma” people were thus the people of the “strong horses” or the “strong horsemen”.

    10. This does not necessarily mean that there was a big influx of people from Yunnan to the Irrawaddy valley in Nanzhao times, but rather that the Burmese-Yi language was adopted by a growing number of people centred at the new power base – Pagan/Bagan.

    11. Very interestingly, the earliest Bagan kings (Pyusawhti, Htiyinmin, Yinminpaik, etc) – all used the Nanzhao naming system, whereby the last name of the father becomes the first name of the son. For example, the Nanzhao kings were named Piluoge, Geluofeng, Fengjiayi, etc.). Bagan may have grown up as a Nanzhao outpost.

    12. One of the great annual festivals in Yunnan today is the Torch festival. I believe this goes back to Nanzhao times. In one variation, it centres on the myth of a very strong brother and his beautiful sister, who were tricked by an evil king; the brother was burned alive, the sister jumped into the flames and died as well. This is of course almost identical to the Burmese myth of the Mahagiri nats.

    13. Nanzhao declined in the 10th century, just as Bagan rose up. Nanzhao’s successor state was the kingdom of Dali. Dali was a Buddhist kingdom, it’s capital was already called “Mithila” (Meikhtila). It’s Buddhism was a form of esoteric Buddhism (known in the Irrawaddy valley by memories of the “Ari” monks). Dali was annexed by the Mongols in the 13th century. Yunnan was part of China from then on.

    14. The ancestral “Myanma” or “Mranma” may thus have been horse-riding immigrants from Nanzhao/Yunnan who first entered the country in the 9th century. They may have been descended from people who were part of the earlier Dian and Yelang kingdoms, and even further back the great bronze age civilisation of Sanxingdui.

    15. This doesn’t mean that the “Myanmar” or “Bamar” of today are descendants of these people, except in part. People in Myanmar today (including the “Bamar”) are genetically a mix of peoples, including the Austroasiatic peoples and other Tibeto-Burman peoples who were already living in the Irrawaddy valley.

    16. Future genetic testing may tell us much more.

    (Photo of Dian kingdom cowrie-shell container with horseman 3rd century BC. Maps of Dian era and Nanzhao era Asia.)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: